Gezonde leefstijl - gewicht

Wat is een gezond gewicht? En hoe bereik je dat? Je leert het in deze e-learning. Het beantwoorden van de vragen gaat als volgt:

1) Je beantwoordt de vraag
2) Je controleert het antwoord
3) Alleen als je de vraag goed hebt beantwoord, kun je verder naar de volgende vraag.

Gezonde leefstijl - gezond gewicht

Vraag van

Een gezond gewicht. Wat is dat?

Ongeveer de helft van de Nederlandse volwassenen is te zwaar. Iets meer mannen dan vrouwen. Eén op de acht volwassenen heeft daarbij obesitas (zwaar overgewicht). Obesitas komt weer vaker bij vrouwen voor dan bij mannen.

Of jij te zwaar of juist te licht bent, hangt af van je gewicht in verhouding tot je lengte. Daarnaast bepaalt de omtrek van je buik of je een gezond gewicht hebt. Een te laag gewicht komt bij volwassenen veel minder vaak voor.

Heb jij een gezond gewicht? Bereken het zelf. 

Buikvet verhoogt het risico op suikerziekte, kanker en hart- en vaatziekten.
Het vet in je buikholte heeft een negatieve invloed op je stofwisseling. Mensen met een laagje vet kunnen we indelen in mensen met een appel- of peerfiguur. Veel vrouwen hebben een peerfiguur; dat betekent dat ze vooral vet hebben op hun heupen, billen en bovenbenen. Bij een appelfiguur zit het lichaamsvet vooral op en in de buik. Buikvet meet je op het smalste deel van je middel: tussen de onderste rib en de bovenkant van het heupbeen.

 

Met een gezond gewicht, heb je veel meer energie dan wanneer je veel te zwaar bent of ondergewicht hebt.
Je lichaam hoeft dan geen energie te steken in de gevolgen van over- of ondergewicht. We weten allemaal dat een slank en gespierd lichaam ervoor zorgt dat je veel beter kunt bewegen. Sporten, werken en andere soorten van beweging gaan dan veel makkelijker en sneller. Je draagt immers minder kilo’s met je mee en bent voldoende gespierd en doorvoed.

Alles draait om de balans tussen de hoeveelheid calorieën die je eet en de hoeveelheid energie die je lichaam verbruikt.
Bij ernstig overgewicht spelen altijd meerdere van onderstaande factoren een rol:

  • Meer eten en drinken dan je aan energie gebruikt. De overtollige energie wordt dan als vet opgeslagen.
  • Ongezonde voedingsgewoonten of voeding als troost bij stress of verdriet.
  • Te weinig bewegen. Bewegen stimuleert je stofwisseling om harder te gaan werken, waardoor je meer energie verbrandt.
  • Chronische stress. Dit stimuleert de aanmaak van hormonen die onder andere invloed hebben op je stofwisseling. De een zal hierdoor afvallen, terwijl anderen juist in gewicht aankomt.
  • Te weinig slapen. Dit ontregelt de hormoonhuishouding en daarmee de stofwisseling.
  • Erfelijke aanleg.

Klik hier voor een filmpje wanneer je meer wilt weten over overgewicht.

 

 


Toetsvraag

Wie van deze mensen toont fit en vitaal? (meerdere antwoorden mogelijk)

Deze ‘bankhanger’ ziet eruit alsof hij de hele dag onderuit ligt. Ga van die bank af en kom in beweging!

Deze persoon ziet er absoluut niet fit uit. Ga bewegen en eet gezond!

Kun je nog een goed antwoord vinden?

Goed zo, maar zorg er wel voor dat je niet overdrijft. Kun je nog een goed antwoord vinden?

Gezonde leefstijl - gezond gewicht

Vraag van

De gevolgen van overgewicht

We worden in Nederland steeds zwaarder. Sinds de jaren 80 van de vorige eeuw is het aantal volwassenen met overgewicht enorm toegenomen. Van één op de drie in 1981 naar één op de twee in 2015. Daardoor krijgen steeds meer mensen suikerziekte (diabetes type 2), hart- en vaatziekten en klachten aan hun bewegingsapparaat.

Mensen met overgewicht hebben vaker een chronische ziekte dan mensen zonder overgewicht.
Dit komt door het extra gewicht dat je met je meedraagt, door een tekort aan bewegen en doordat de hormonale processen in je lichaam verstoord raken. Een aantal voorbeelden:

  • Suikerziekte (diabetes type 2) wordt bij meer dan twee van de vijf nieuwe gevallen veroorzaakt door overgewicht.
  • Ruim één op de tien hartinfarcten en hartfalen wordt veroorzaakt door overgewicht. Eén op de twintig beroertes komt door overgewicht.
  • Diverse vormen van kanker.
  • Aandoeningen van het bewegingsstelsel, zoals artrose.
  • Ademhalingsproblemen, zoals een verminderde longfunctie en apneu. Snurken komt veel vaker voor bij mensen met overgewicht. Dit komt omdat alle openingen waar lucht doorheen komt nauwer zijn door de ophoping van vet.
  • Onvruchtbaarheid.
  • Stemmingsstoornissen en depressie.

Overgewicht kan ertoe leiden dat je je functie minder goed kunt uitoefenen.
Uit onderzoek blijkt dat mensen met overgewicht vaker het slachtoffer zijn van een ongeluk. Bovendien passen de beschermingsmiddelen soms niet. Soms komt het voor dat mensen met obesitas niet meer in hun stoel of cabine passen, of dat ze niet kunnen werken in een gegraven geul.
Wat begint met verminderde energie kan dus uitmonden in ernstige gezondheidsaandoeningen en verminderde inzetbaarheid op het werk. Heb jij overgewicht? Dan is het dus belangrijk om dit aan te pakken en van gezond eet- en beweeggedrag een prioriteit te maken.

 

Toetsvraag

Behalve hart- en vaatziekten en diabetes zijn er nog meer risico's van bovenmatig overgewicht. Welke hoort niet in dit rijtje? 

Dit is een risico van overgewicht. Door het extra gewicht dat je met je meedraagt, komt er meer druk op je pezen en gewrichten. Hierdoor slijten ze sneller.

Overgewicht en zeker obesitas kan leiden tot het minder goed kunnen uitoefenen van je functie.

Snurken is een risico van overgewicht. Het komt veel vaker voor bij mensen met overgewicht. Dit komt omdat alle openingen waar lucht doorheen komt nauwer zijn door de ophoping van vet.

Schoonheid is wat jij ervan vindt. Prachtig! Dat neemt niet weg dat een hele reeks van ziekten en inzetbaarheidsproblemen op je werk ontstaan als je overgewicht toeneemt.

Gezonde leefstijl - gezond gewicht

Vraag van

De do’s en don'ts voor een gezond gewicht

Wat kun je beter wel en niet doen voor een gezond gewicht?

Voeding - Weet wat je eet
Met stip op 1 staat natuurlijk de hoeveelheid en de soort voeding die je eet. Daarover gaat de module Gezonde voeding.

Als je slechter eet, ben je eerder moe. Suiker (in je koffie of verstopt in frisdranken, koekjes en snacks) helpt dan even: het zorgt voor een snelle stijging van je bloedsuikerspiegel. Maar zodra de suiker wordt omgezet in vet daalt je bloedsuikerspiegel weer. Hierdoor voel je je opnieuw slapjes en begin je weer te snacken. Stap uit de spiraal!

Bewegen is gezond
Te weinig bewegen draagt bij aan overgewicht. Daarnaast stimuleert bewegen je stofwisseling, waardoor je meer energie verbrandt. Meer informatie vind je in de module Beweeg je fit.

Weten welk type sport bij jou lichaamsbouw past?
Zie filmpje verschillende lichaamstypen.

Stress te lijf
In drukke tijden of bij een overmate aan stress heb je vaak de neiging anders, onregelmatiger, later en vetter te eten. Een slecht idee, want het brengt je lichaamsritme alleen maar in de war. Chronische stress heeft een negatieve invloed op je hormoonhuishouding en stofwisseling. De een zal hierdoor afvallen, terwijl anderen juist in gewicht aankomen. Kies daarom - zeker in tijden van stress - voor gezonde voeding met veel groenten en fruit en niet te veel vlees. En neem de tijd om rustig en goed te eten.

Zorg daarnaast voor veel beweging. Stress maakt je moe. Logisch dat je dan het liefst met een zak chips op de bank ploft. Maar van bewegen krijg je meer energie en het werkt ook nog eens stressverlagend.

Roken, koffie, alcohol en slaapmiddelen zijn schijnoplossingen en niet goed voor je gezondheid. Als je moe bent of ongezonde stress hebt, ben je sneller geneigd om voeding en (cafeïnehoudende) dranken tot je te nemen die niet zo gezond zijn en soms zelfs het tegengestelde effect hebben. Bovendien zijn veel van deze middelen verslavend: je wilt er steeds (meer) van hebben.

Meer tips over stress.

Slaap is broodnodig
Te weinig of te veel slapen ontregelt je hormoonhuishouding en daarmee je stofwisseling. En het maakt je dikker. Meer informatie vind je in de module Slapen.

Zorg ervoor dat je elke dag voldoende beweegt en buitenkomt. Ga op een normale tijd naar bed en slaap zo’n zeven tot acht uur. De slaapkamer kan het beste rustig en donker zijn. En neem geen tablets of telefoons mee.


Meer informatie
Bekijk de website van het Voedingscentrum.
Toolbox CUMELA Blijf op gewicht.


Toetsvraag

Welke tips horen thuis in het rijtje adviezen voor een gezond gewicht? (meerdere antwoorden mogelijk)

Natuurlijk is het beter helemaal geen zoetstoffen te gebruiken. Maar voor veel mensen kan het gebruik van zoetstoffen met weinig calorieën helpen om de hoeveelheid energie in hun voeding omlaag te brengen. Kun je nog een goed antwoord vinden?

Om gezond te blijven heb je namelijk zo’n zeven tot acht uur slaap per nacht nodig. Dit zorgt ervoor dat je hormoonhuishouding en stofwisseling op peil blijven. Kun je nog een goed antwoord vinden?

Mensen met overgewicht hebben een grotere kans op diabetes, hoog cholesterol en hoge bloeddruk. Ook is de kans op hart- en vaatziekten vergroot. Een gezond gewicht is daarom heel belangrijk.

Door een crashdieet te volgen verlies je snel gewicht, maar kom je essentiële voedingsstoffen tekort, met alle gezondheidseffecten van dien. Bovendien kan je lichaam zich niet zo snel aanpassen aan de veranderde situatie en heb je meer kans op het ‘jojo-effect’ (= na een periode van afvallen weer snel aankomen als je weer gewoon gaat eten).

Gezonde leefstijl - gezond gewicht

Vraag van

Hoeveel energie heb ik nodig?

Hoe weet je of jouw energiebalans op orde is? Met andere woorden: is wat je binnenkrijgt en wat je verbruikt met elkaar in evenwicht? 


De hoeveelheid calorieën die je per dag minimaal nodig hebt, hangt af van je leeftijd, geslacht, lichaamsbouw en de hoeveelheid activiteiten die je per dag onderneemt. Voor volwassen mannen is dit tussen 2600 en 3100 calorieën per dag. Voor volwassen vrouwen is dit tussen 2100 en 2400 calorieën per dag. Reken uit wat jouw caloriebehoefte is.

Bereken jouw caloriebehoefte

Wanneer je vervolgens, met bijvoorbeeld een eetdagboek, in kaart brengt wat je op een dag zoal eet, dan weet je of je je eetpatroon aan moet passen of misschien juist meer moet gaan bewegen.


Rekenvraag

Mijn collega trakteert op een saucijzenbroodje. Hoe lang moet ik fietsen om deze extra calorieën kwijt te raken? (meerdere antwoorden mogelijk)

Onjuist

Er zitten al gauw 250 calorieën in een saucijzenbroodje. Het duurt zeker 50 minuten voor je deze calorieën met fietsen verbrand hebt. Kun je nog een goed antwoord vinden?

Onjuist

Er zitten al gauw 250 calorieën in een saucijzenbroodje. Het duurt zeker 17 minuten voor je deze calorieën met fietsen verbrand hebt. Kun je nog een goed antwoord vinden?

Gezonde leefstijl - gewicht

Vraag van

Aan de slag?

 

Hulp nodig?

 

Tot slot
Als het niet lukt om binnen drie maanden gewicht te verliezen, of wanneer je obesitas hebt, is het raadzaam contact op te nemen met je huisarts. Dit geldt natuurlijk ook als je flink te licht bent en het je niet lukt binnen enkele weken aan te komen.

Meer informatie?

 

 En wat heb jij ontdekt? Ben jij te licht, te zwaar? Wat ga jij daar aan doen?

Gezonde leefstijl - gewicht

Je hebt deze e-learning nu afgerond. We hopen dat je er veel van hebt geleerd. Meer leren over gezond werken en gezond leven? Ga dan naar het overzicht van alle e-learnings.