Lichamelijke belasting - Mechanisch Loonwerk

Hoe pak je het werk zo aan, dat je er geen blessures van krijgt? Je leert het in deze e-learning. Het beantwoorden van de vragen gaat als volgt:

1) Je beantwoordt de vraag
2) Je controleert het antwoord
3) Alleen als je de vraag goed hebt beantwoord, kun je verder naar de volgende vraag.

Lichamelijke belasting

Vraag van

Blessures, wees er op tijd bij

De zwaarte van het werk en je lichamelijke kracht en conditie (belastbaarheid) veranderen naarmate je ouder wordt. Natuurlijk kan in de loop der tijd ook de zwaarte van het werk veranderen, maar als je niets doet, nemen jouw kracht en conditie naarmate je ouder wordt zeker af.

Je lichaam waarschuwt je.

Als de balans zoek raakt, neemt de kans op klachten toe. Je lichaam waarschuwt je echter altijd! Voor er serieuze klachten zijn, zijn er altijd voorbodes van klachten, zoals:

  • moeheid
  • stijfheid
  • kortdurende pijn
  • spierkramp

In het begin alleen 's avonds, daarna ook in de weekenden, en op een gegeven moment ook langere tijd. Je merkt dat je steeds vaker klachten hebt en dat het steeds langer duurt voor je herstelt. Als je naar deze signalen luistert, dan kun je chronische klachten voorkomen. Dan hebben we het onder andere over: langdurige ontstekingsklachten aan pezen (bijvoorbeeld een tenniselleboog), gespannen spieren (bijvoorbeeld spit) of beknelling (bijvoorbeeld carpaal tunnel syndroom).

Hoe kom je erachter welke klachten voor jou op de loer liggen?

Je kunt chronische klachten voorkomen door je te verdiepen in de knelpunten die je werkzaamheden met zich meebrengen (weten) en door goed naar je lichaam te luisteren (voelen).

Kennis over goede en foute houdingen vind je onder andere in:

Zijn er risico's op blessures in het werk en krijg je daarvan (beginnende) klachten, dan is het nooit te laat én altijd zinvol om op dat moment aan preventie te doen!

Wat te doen?

Blessures ontstaan door een optelsom van belastingen van een bepaald lichaamsdeel. Soms is het werk niet anders aan te pakken, maar vaak ook wel. Het terugbrengen van het totaal aan momenten van belasting kan overbelasting voorkomen. Het kan het verschil maken tussen het wel of niet krijgen van blessures! Dus:

  • Bespreek het met je leidinggevende.
  • Bezoek het preventiespreekuur.
  • Vraag advies over een goede werkhouding. 
  • Doe ontspanningsoefeningen. 
  • Versterk je lichamelijke kracht en conditie. Besteed hierbij aandacht aan spiergroepen die in je werk minder belast worden.

Tip:

Heb je blijvende klachten? Loop er niet mee door, maar neem contact op met je huisarts of bedrijfsarts.

Toetsvraag

Hieronder zie je een foto van een gedraaide houding. De bestuurder volgt op deze manier het werk dat achter de trekker plaatsvindt. Welke klachten kan hij krijgen?

De nek is langdurig gedraaid. Dit verhoogt de kans op nekklachten.Maar de nek is niet het enige lichaamsdeel waaraan je klachten kunt krijgen.

De nek en de rug zijn langdurig gedraaid. Dit verhoogt de kans op nek- en rugklachten. Maar de nek en de rug zijn niet de enige lichaamsdelen waaraan je klachten kunt krijgen.

De nek en de rug zijn langdurig gedraaid. De rug is daarbij vaak gebogen. Hierdoor kunnen nek- en rugklachten ontstaan. De linkerarm is op borsthoogte gestrekt en moet steeds bijsturen. De stand van het schoudergewricht kan dan tot klachten leiden. Als ook het linker pedaal wordt bediend staat ook de knie in een gedraaide stand. De knie is dan gevoeliger voor klachten.

Lichamelijke belasting

Vraag van

Hulpmiddelen om blessures te voorkomen

De beste manier om blessures te voorkomen, is de oorzaak ervan weg te nemen. Dit noemen we ‘bronaanpak’. Een wijs gezegde uit de loonwerksector is: ‘Werk liever op oliedruk dan op bloeddruk!’ Is dit niet mogelijk, dan kunnen de risicovolle werkzaamheden beter over zoveel mogelijk mensen of over zoveel mogelijk tijd worden gespreid. 

Pak risico’s aan, liefst bij de bron

Een voorbeeld van een bronaanpak is de machine waaraan je klust op werkhoogte te brengen. Je hoeft dan niet meer laag bij de grond te werken. Zo wordt veel bukwerk en daarmee een risico op rugklachten voorkomen. 

   

Bron: TOM

Een problematische werkhouding kan ook met een goede organisatie bij de bron worden aangepakt. Op de foto zie je een mooi voorbeeld: voor een goede kijkhoek (foto rechts) is de cabine anders ingericht. De bestuurder zit niet meer in een gedraaide houding, zoals op de foto links. 


Natuurlijk is er ook jouw eigen werkorganisatie. 

Dan gaat het om je vakmanschap. Zo weet je bijvoorbeeld dat je als je een trekker of een kraan deelt met een collega je altijd eerst de stoel, stuur en spiegel op je eigen lichaamsmaten afstelt. Naast werkplekinrichting kunnen ook werkmiddelen, hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen het werk lichter maken. 


Handige hulpmiddelen

Ter illustratie enkele voorbeelden van hulpmiddelen die ook terug te vinden zijn in een overzicht van arbeidsvriendelijke producten voor het mechanische loonwerk:

  • De wielenwisselaar of wielheffer. Deze heeft een hydraulische heffing, waardoor het bandenwisselen is gemechaniseerd en lichamelijke belasting aan de bron wordt voorkomen. Dit voorkomt klachten.     
  • Een bandenhulpring is een hulpmiddel waar de band volledig op rust. Daardoor hoef je niet meer te tillen en te draaien bij het monteren. Dit maakt het werk minder zwaar. 
  • Veiligheidsschoenen, bijvoorbeeld hoge, geven bij het vaak op- en afstappen en het lopen over kluiten en hobbelige akkers minder risico’s op blessures. 

 

 

Toetsvraag

Welk middel staat voor een bronaanpak in de situatie van de foto?


Dit is geen bronaanpak. Het draaiplateau maakt het draaien lichter, maar voorkomt de gedraaide houding van het lichaam niet.

Dit is bronaanpak. Door de achterzichtcamera is het niet mee nodig om te draaien. Er zijn dus geen risico’s meer op klachten door zitten in een gedraaide houding.

Dit is geen bronaanpak. De stuurknop zorgt voor minder belasting, maar het voorkomt de gedraaide houding van het lichaam niet.

Dit is geen bronaanpak. Door de uitsparing in de stoel kun je makkelijker achteromkijken, maar het voorkomt de gedraaide houding van het lichaam niet.

Lichamelijke belasting

Vraag van

Zo blijf je fit!

Om het werk de hele dag vol te houden is het belangrijk dat je lichaam, je spieren en je pezen goed doorbloed blijven en voorzien van zuurstof en voedingsstoffen. Dat kan alleen als ze regelmatig kunnen ontspannen. Denk aan de sponswerking: laat je de samengeknepen spons los, dan zuigt deze zich vol. 


 
Tips voor een goede doorbloeding 

  1. Wissel je werkhoudingen en bewegingen af. Dan spannen en ontspannen er steeds weer andere spieren. Zo blijft het geheel goed doorbloed.
  2. Afwisselen kan door taakroulatie, maar ook door een bepaalde taak op verschillende manieren uit te voeren. Dat heet houdingsvariatie.
  3. Bij eenzijdig werk, waar ook de mogelijkheid voor houdingsvariatie ontbreekt, is het altijd mogelijk om de taak even af te wisselen met een oefening of een minipauze. Een mini-pauze is een korte onderbreking van enkele seconden die de spieren en pezen de gelegenheid geeft om te ontspannen en daardoor te doorbloeden. Bij chauffeurswerk is het ook belangrijk pauzes te nemen. Kom regelmatig uit de cabine om je lichaam te strekken en wat oefeningen te doen.
    Beweeg ook zoveel mogelijk in de cabine: draai rondjes met je voet, til je bovenbenen op en draai met je schouders en je romp.
  4. Bij inspannend werk is het van belang niet vroeg in de dag te pieken en daardoor vermoeid te raken. Een vermoeid lichaam is blessuregevoelig. Werk liever in een rustig tempo en spreid het geplande werk over de dag.





    Grafiek: Pieken op de dag wil niet altijd zeggen dat je beter presteert. Het wil wel vaak zeggen dat je na het pieken vermoeid raakt.


  5. Werkdruk in piekperiodes en werkdruk door planningsproblemen kan leiden tot stress. Stress uit zich vaak ook op lichamelijk gebied. Het maakt het lichaam blessuregevoelig en kan klachten geven. Incidentele werkdruk kun je meestal opvangen zonder last te krijgen van stressreacties. Structurele werkdruk, zeker in combinatie met structureel overwerk, vergroot wel je risico op klachten.

    Er is een checklist waarmee je kunt bekijken of er signalen zijn die wijzen op stress.
    Heb je last van structurele werkdruk, geef dat dan aan bij je leidinggevende. Maak altijd gebruik van geplande pauzes, zelfs als je denkt daar eigenlijk geen tijd voor te hebben. 

Tot slot: maak gebruik van de mogelijkheid om bij overwerk ‘tijd voor tijd’ te nemen of van opleidingsmogelijkheden om jouw inzet binnen het bedrijf te vergroten. Meer tips voor jou of jouw baas vind je op de website van de Arbocatalogus:

 

 

 

Toetsvraag

Welke activiteiten helpen jou om jouw energie over de dag te verdelen? 

 

 

 

 

 

Pieken leidt namelijk eerder tot vermoeidheid. Je voelt je niet meer energiek en hebt meer kans op blessures.

Het feit dat je gespecialiseerd bent in een taak kan tot eenzijdig lichaamsgebruik leiden. Hoewel het een goed gevoel geeft dat je ergens goed in bent, is er ook een risico op overbelasting. Probeer voor meerdere soorten werk inzetbaar te zijn.

Dit is een goede werkmethode. Als je in een rustig tempo werkt met momenten van ontspanning voor je lichaam, doe je net zoveel als wanneer je eerder op de dag zou pieken. Door zelf regelmatig uit te strekken, oefeningen te doen of minipauzes te nemen herstellen spieren en pezen op tijd en blijven ze goed doorbloed. Je blijft energiek en de kans op klachten is kleiner.

Het is altijd goed om ook ander werk te doen als je lichaam dat aangeeft. Beter is echter om vermoeidheid en eenzijdigheid in werkhouding te voorkomen.

Lichamelijke belasting - Mechanisch Loonwerk

Je hebt deze e-learning nu afgerond. We hopen dat je er veel van hebt geleerd. Meer leren over gezond werken en gezond leven? Ga dan naar het overzicht van alle e-learnings.